جمعه, ۳۰ تیر ۱۳۹۶

جمعیت بختیاری در سیصد سال گذشته

جمعیت بختیاری در سیصد سال گذشته

بیشتر از سیصد سال پیش«میرزا محمد حسین مستوفی»برای اولین بار  در گزارش رسمی خود آماری از جمعیت لرها و بختیاری ها منتشر کرد. وی که نویسنده رساله«آمار مالی و نظامی ایران در سال ۱۱۲۸ه.ق. یا تفصیل عساگر فیروزی مآثر شاه سلطان حسین صفوی» می‌باشدضمن اینکه تاکید می‌کند مطالب را از روی کتاب«تحفه شاهی» مربوط به دوره صفویه،برداشته است،می نویسد:«اما ایلات ایران دو فرقه اند:فرقه ایرانی الاصل که به هیچ طایفه دیگر مخلوط نشده اند، و فرقه ایلات بیرونی که از عهد کیان تا صفویه از ممالک دیگر کوچانیده به ایران آورده و سکنی داده اند… ایلات ایرانی الاصل… شش طایفه اند.

طایفه اول را لر گویند و لران یک صد و هفده جماعت اند که میان چهار طایفه بزرگ مخلوط اند. طایفه اول را فیلی نامند… طایفه دوم را لک و زند گویند… و طایفه سیوم را بختیاری می گویند.آنها هم جماعت بسیاری اند و ساکن عراق اند.از کوه گیلویه و ده فرسخی اصفهان تا شوشتر و از این سمت تا بهبهان تمام کوهستان ها و صحراها ییلاق و قشلاق آنها است.به قدر بیست و دو لک(هزار) خانوار در عهد سلطان شهید تخمین شده بودند.مال گذاری قلیلی که نسبت به فیلی و لک زیاده تر نزد بیگلربیگی اصفهان می نمایند. و همیشه دو سردار آنها به ملازمت درگاه پادشاهی حاضر می باشند و به قدر ده هزار سوار و پیاده اکثر اوقات در رکاب پادشاهی می رسانند. مردمان دلیر و جنگجواند. چنانچه در عهد نادرشاه قلعه قندهار را داوطلب شده به یورش از افغان گرفتند. طایفه چهارم از این فرقه را ممسنی گویند…»

جدول های ذیل آمار جمعیتی بختیاری ها را  در دوره های مختلف نشان می دهد.

برآورد جمعیت بختیاری ها از دوره صفویه تا سال ۱۹۷۲ میلادی

سال برآورد جمعیت  بختیاری       ها منبع و سال انتشار تعداد خانوار تعداد جمعیت
۱۱۰۵ تا ۱۱۲۰ ق
۱۸۰۹-۱۸۰۷م
۱۸۱۵-۱۸۱۴م
۱۸۲۱م
۱۸۳۶م
۱۸۴۰م
۱۲۹۹ق
۱۸۸۱م
۱۸۸۵م
۱۸۹۱م
۱۹۰۵م
۱۹۱۰م
۱۹۱۱م
۱۹۲۰م
۱۹۲۱م
۱۹۲۳م
۱۹۳۴م
۱۹۴۰م
۱۹۴۲م
۱۹۴۵م
۱۹۴۶م
۱۹۵۴م
۱۹۵۵م
۱۹۶۴م
۱۹۶۹م
۱۹۷۲م
میرزا محمد حسین مستوفی (۱۱۲۸ق)
ارپ (۱۸۱۹)
موریر (۱۸۳۸)
هاسل (۱۸۲۱)
راولینسون (۱۸۳۹)
لیارد(۱۹۴۶)
حاج عبدالغفار نجم الملک (۱۳۴۱ش)
کرزن (۱۸۹۲)
ام-آر (۱۸۸۵)
بیشوب (۱۸۹۱)
جی.پی (۱۹۱۰)
ام-آر (۱۹۱۰)
آلمان (۱۹۶۶)
تروبکو (۱۹۶۶)
رس (۱۹۲۱)
گارث وایت(۱۹۶۹)
دسیو (۱۹۳۴)
تهرانی (۱۹۴۳)
دیگار (۱۹۶۹)
ان.آی-وی (۱۹۴۵)
لمب (۱۹۴۶)
داگلاس (۱۹۵۴)
فرانسه (۱۹۵۵)
بروکس (۱۹۷۰)
دیگار (۱۹۷۳)
دیترامان (۱۳۶۹ش)
۲۲

۱۰۰
۳۰
۲۸
۳۹
۲۱

۳۸
۲۹/۱
۴۷
۳۷
۳۰

۴۲
۴۷



۴۲


۶۰


۲۷/۴
۱۳۲
۳۰
۶۰۰
۱۸۰
۱۶۸
۲۳۴
۱۲۶
۱۸۰
۲۲۸
۱۷۴
۲۸۲
۲۲۲
۲۰۰
۲۰۰
۲۵۲
۲۸۲
۱۵۰
۲۸۰
۲۳۵
۲۵۲
۳۰۰
۳۰۰
۳۶۰
۲۲۵
۱۸۰
۱۶۴


•    تغییرات  جمعیتی در بین بختیاری ها از زمان صفویه تا پایان دوره قاجاریه بیشتر نتیجه تبعیدهای اجباری و مرگ و میرهای ناشی از قحطی و بیماری بود.


جمعیت مناطق بختیاری نشین بر اساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۳۵ خورشیدی

شهرستان مرد زن کل جمعیت
الیگودرز(شامل الیگودرز و ازنا)
مسجد سلیمان (شامل مسجدسلیمان، ایذه،اندیکا،لالی و دهدز)
چهارمحال و بختیاری (شامل شهرکرد،بروجن،لردگان،اردل،فارسان،کیار و کوهرنگ)
فریدن(شامل فریدن،فریدون شهر و چادگان)
رامهرمز(شامل رامهرمز،باغملک،صیدون ،هفتگل،نفت سفید و قلعه تل)
درفول(شامل دزفول، اندیمشک،شوش و سردشت)
شوشتر(شامل شوشتر،گتوند وعقیلی)
۶۴۷۱۵
۸۸۲۹۱
۱۲۰۷۳۶
۵۸۸۴۴
۳۹۱۵۴
۸۷۰۹۶
۲۸۳۱۴
۶۳۴۶۱
۸۱۳۴۹
۱۱۲۲۸۷
۵۵۸۸۴
۳۷۴۰۴
۹۳۳۶۴
۲۹۰۱۹
۲۸۱۷۶
۱۶۹۶۴۰
۲۳۳۰۲۳
۱۱۴۷۲۸
۷۶۵۵۸
۱۸۰۴۶۰
۵۷۳۳۳
جمع ۴۸۷۱۵۰ ۴۷۲۷۶۸ ۹۵۹۹۱۸

 

  در صد سال گذشته بخش زیادی از جمعیت عشایری و روستایی به شهر ها مهاجرت کردند اما در سه مقطع، موج مهاجرت بختیاری ها شتاب و افزایش بیشتری داشته است:
۱- آغاز عملیات حفاری ، استخراج و بهره برداری از چاه های نفت و به ویژه بعد از قحطی بزرگ در خلال جنگ جهانی اول
۲- بعد از اجرای سیاست ها و برنامه های رضاشاه در جهت تخته قاپو و یکجانشین کردن عشایر
۳- دهه های پنجاه و شصت
•   بر اساس نتایج سرشماری اجتماعی و اقتصادی عشایر کوچنده ی کشور که در سال ۱۳۶۶ خورشیدی انجام گرفت ،ایل بختیاری به عنوان بزرگ ترین و پرجمعیت ترین ایل کشور شنــاخته شده  و عشایر کوچنده‌ی آن شامل ۵۰ طایفه، ۴۸۸۹ مال، ۲۷۹۶۰ خانوار و ۱۸۱۷۷۷ نفر  گزارش گردید.

 

جمعیت مناطق بختیاری نشین براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۷۵خورشیدی

شهرستان یه بخش جمعیت روستایی و عشایری جمعیت شهری کل جمعیت
شهرستان ایذه
شهرستان باغمک
شهرستان مسجد سلیمان
بخش سردشت
شهرستان اردل
شهرستان لردگان
شهرستان فارسان
بخش گندمان
دهستان چغاخور
شهرستان فریدون شهر
بخش چادگان
شهرستان الیگودرز
۹۰۷۳۹
۷۴۰۲۵
۹۰۱۶۰
۲۸۶۱۴
۵۲۱۹۳
۱۲۶۵۹۲
۶۵۸۴۲
۷۴۷۵
۷۹۸۳
۳۰۵۲۵
۱۹۵۴۲
۶۳۴۹۱
۸۱۲۸۸
۱۶۰۸۱
۱۳۲۰۵۱

۱۲۳۲۱
۱۶۹۴۰
۴۴۸۶۹
۵۱۷۰

۱۳۵۹۲

۶۹۴۴۷
۱۷۲۰۲۷
۹۰۱۰۶
۲۲۲۲۱۱
۲۸۶۱۴
۶۴۵۱۴
۱۴۳۵۳۲
۱۱۰۷۱۱
۱۲۶۴۵
۷۹۸۳
۴۴۱۱۷
۱۹۵۴۲
۱۳۳۹۳۸
جمع ۶۵۷۱۸۱ ۳۹۱۷۵۹ ۱۰۴۹۹۴۰

 

جمعیت مناطق بختیاری نشین براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵خورشیدی

شهرستان یا بخش جمعیت روستایی و عشایری جمعیت شهری کل جمعیت
شهرستان ایذه
شهرستان باغمک
شهرستان مسجد سلیمان
شهرستان اندیکا
شهرستان لالی
بخش سردشت
شهرستان اردل
شهرستان لردگان
شهرستان فارسان
شهرستان کوهرنگ
بخش گندمان
دهستان چغاخور
شهرستان فریدون شهر
شهرستان چادگان
شهرستان الیگودرز
۸۱۶۰۸
۶۳۸۶۸
۹۸۸۸
۴۸۵۲۵
۱۹۶۲۶
۳۴۳۲۲
۵۶۵۹۰
۱۴۷۸۹۶
۳۸۳۶۲
۳۲۱۸۴
۹۸۸۲
۸۱۱۹
۱۸۸۷۷
۲۱۹۴۰
۵۰۷۵۲
۱۲۲۰۱۳
۴۳۵۸۲
۱۰۳۳۶۹
۲۲۷۲
۱۷۷۴۵
۴۰۰۰
۱۳۷۹۱
۲۹۳۸۱
۵۲۶۱۸
۳۳۳۶
۵۵۷۸

۲۰۵۲۰
۱۲۵۳۶
۸۹۵۲۰
۲۰۳۶۲۱
۱۰۷۴۵۰
۱۱۳۲۵۷
۵۰۷۹۷
۳۷۳۸۱
۳۸۳۲۲
۷۰۳۸۱
۱۷۷۲۷۷
۹۰۹۸۰
۳۵۵۲۰
۱۵۴۶۰
۸۱۱۹
۳۹۳۹۷
۳۴۴۷۶
۱۴۰۲۷۵
جمع ۶۴۲۴۳۹ ۵۲۰۲۶۱ ۱۱۶۲۷۰۰

 

•    افزایش آرام و بعضاً کاهش جمعیت در مناطق بختیاری ناشی از عامل مهاجرت و بهم خوردن تقسیمات سیاسی و اداری به دنبال تاسیس شهرستان های جدید است.

    با استناد به نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵ و با توجه به اینکه بخش قابل توجهی از جمعیت شهرهای اهواز،مسجد سلیمان, آبادان، شوشتر، دزفول، هفتگل،ازنا،درود، رامهرمز، ماهشهر، امیدیه، بهبهان، شهرکرد، بروجن، فرخشهر، اصفهان، فـلاورجان، فـولادشهر، زرین شهـر، شـاهین شهـر، نجف آباد، یزدانشهر،خمینی شهر، مبارکه، شهرک‌های اطراف اصفهان و . . . را بختیاری ها تشکیل می‌دهند.جمعیت بختیاری‌ها بالغ بر ۵/۲ میلیون نفر جمعیت تخمین زده می شود.

 

نوشته شده توسط مدیر سایت در شنبه, ۱۷ فروردین ۱۳۹۲ ساعت ۸:۵۴ ق.ظ

۶ نظر

نظر -49 - 0 از 6اولین« قبل بعد  » آخرین 
  1. +2

    خیلی عالیه خوشم اومد
    بختیاری بیدن سیم افتخاره
    بختیاری به خدا همتا نداره

  2. +3

    جمعیتمون خیلی کمه!

  3. +3

    با سلام و عرض خسته نباشید و خدا قوت خدمت گردانندگان سایت
    مطالب بسیار ارزنده و جالبی بود.

  4. 0

    اززحمت های تمام بختیاریها یی که تلاش می کنند  تا این ایل بزرگ واصیل را بیش ازپیش معرفی کنند قدردانی وممنونم بانوجه به  پراکندگی جمعیت بختیاری بیش از ۵.۲ ملیون نفر می باشد  بنظر  بنده  یک شماره . همراه جهت ارسال ویک. سایت.  تا آ مار  دقیق تر ی بدست آید. استان. مر کزی هم بختیاری دارد.

  5. +1

    سایت خوبی دارین
    ،با تشکر از مطالب مفیدتون

  6. +1

    تهران پرازبختیاریه 

نظر -49 - 0 از 6اولین« قبل بعد  » آخرین 

دیدگاه